Jakob Trondsen Tørvi dreiv både gard og hotell

Soga om Tørvi og Bruvoll

Jacob Trondson Tørvi (1822–1903) kom opphavleg frå Fet, men slo seg ned som gardbrukar på Tørvi då han i 1858 gifta seg med enkja Anna Eriksdotter. Jacob var ein framtidsretta mann med mange jarn i elden; han kjøpte sagveltet i Marifjøra i 1862 og starta landhandel, før han i 1875 vart postopnar og seinare dampskipsekspeditør. Han er likevel mest kjend for å ha drive gjestgiveriet i Marifjøra, som etter overtakinga i 1875 fekk namnet Tørvis hotell. Jacob og Anna dreiv Tørvisgarden livet ut og fekk seks born saman.

Eigedomane deira vart etter kvart delte mellom borna. Sonen Anders Jakobsson tok over verksemda i Marifjøra, medan stesonen Trond Anderson Tørvi (1853–1910) fekk skøyte på heimebruket på Tørvi i 1904. Trond gifta seg i 1907 med Ragnhild Andersdotter frå Vang i Valdres, men ekteskapet var barnlaust.

Trond sin lagnad vart brå og tragisk. Bygdetradisjonen fortel at han omkom etter eit fall ned ei loftstrapp under eit lag i bygda. Liket vart lagt på sleden, og hesten fann vegen heim til Tørvi på eiga hand. Der vart dei ståande utanfor stalldøra utan at nokon merka det, før Trond vart funnen frosen fast i sleden. Soga seier at hesten tok tapet av herren sin så tungt at han nekta å eta, og stura til han seig om og døydde.

Etter at Trond gjekk bort i 1910, følgde ei tid med stillstand. Garden, som fram til 1906 hadde vore ein av dei største i Jørongo sokn, vart no stykka opp. I 1912 fekk Olai Ludvig Helgeson Tørvi skøyte på det som var att av hovudbruket, etter at ei rekkje parsellar og innmarksteigar var selde frå.

Ein av desse parsellane var Bruvoll (tidlegare Bruteigen) og teigen Bøen, som bestefar min, Peder Anderson Høgi, fekk hand om. Dottera Bertha og mannen Erik Høgi forvalta Bøen ei tid, men då Bertha som enkje gifta seg på nytt med Helge Tørvi og flytta til Galleberg i 1921, vart denne teigen seld attende til hovedbruket. Besteforeldra mine, Peder og Synneve, busette seg på Tørvi og dreiv Bruvoll.

Då besteforeldra mine eldast, tok mor mi over ansvaret og fekk skøyte på Bruvoll i 1931. Sønene Per og Johannes vart fødde på Tørvi. Familien busette seg etter kvart på Jørongo i Trondastova. I nesten femti år, fram til 1978, vart Bruvoll driven som ein del av Trondagarden.

I 1978 selde mor eigedomen til Olav Tørvi. Som ein del av dette salet vart hyttetomta 98/13 skild ut til meg i 1979. No som denne eigedomen skal seljast, ligg alt til rette for at den siste beten av Bruvoll kan førast attende til hovudbruket på Tørvi.