Ei tradisjonell norsk smie‑bygning (verkstad der metallet vart forma) slik ho kan sjå ut på eit friluftsmuseum.
Ein smed som arbeider med glødande jern og ambolt inne i smia.
Moderne demonstrasjon av smiing i ein smie, med esse (ildstad) og verktøy.
Eit gammalt svart‑kvitt foto av smi‑arbeid frå tidlegare tid.
Eg har ikkje klart å finne nettopp smeden frå «smia på Landsbøgdi» i nokre kjente kjelder på internett — det kan hende den historia er lokal og ikkje dokumentert digitalt, eller at namnet på staden staving/skriving varierer i eldre skrift. Men eg kan likevel gje deg kontekst og typiske trekk ved bygdsmeder og smier i Noreg, som sannsynleg gjeld for smeden du tenker på 😊
I gamle dagar var smeden ein viktig handverkar i bygda. Dei fleste gardar hadde ikkje eigen smie, så når ein trengte:
hestesko, nagler, plogjern
reparasjon av verktøy
kjettingar, låsar og beslag
… så måtte ein til smeden på smia i bygda.
Smeden innafor bygda:
var ofta bøygd som bonde samtidig — handverket var eit tillegg til gardbruket.
hadde smiebygning litt vekk frå tunet, på grunn av brannfare.
var høgt respektert for kunnskapen sin — og i eldre tid kunne smeden nærast oppfattast som «magisk» fordi han forma jern med varme og hammer.
I smia brukte smeden gjerne:
esse (ildstad + blåseborst) for å varme jernet.
ambolt og hammer for å forme jernet.
diverse manuelle verktøy og former til nagler, redskapar og beslag.
Arbeidet var fysisk, møysommelig og stillte krav til erfaring og observasjon. Mange smedar lærde faget gjennom læretid og praksis.
Smia var ikkje berre ein arbeidsplass:
Bønder kom dit med bestillingar.
Dei utveksla nyheiter og prat.
Smia kunne vere fast stoppestad for folk på vegen.
Eit godt eksempel er Håkensen‑smia på Haugen:
Der dreiv fleire generasjonar smed frå ca. 1800‑talet og utover, og smia vart ei sosial plass for bygdefolk og reisande.